Postawa ciała a mała motoryka

Podczas współpracy w przedszkolnych i szkolnych zespołach tworzących indywidualne programy lubimy szczególnie opracowywanie punktu MAŁA MOTORYKA arkusza wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania.

I choć wiemy, że dokument ma być zwięzły, to nie dajemy się przekonać, że wpisy: „Dziecko rysuje prawą ręką”, „Uczeń nieprawidłowo utrzymuje narzędzia pisarskie”, wystarczą.

Po przeprowadzeniu dokładnej diagnozy wnioski do pracy w tym obszarze nasuną się same.

Aby wielokierunkowo ocenić przebieg czynności grafomotorycznych zwracamy uwagę m.in. na POSTAWĘ CIAŁA.

Siedzące dziecko powinno być wyprostowane:

– mieć proste plecy, odcinek lędźwiowy i dolny piersiowy oparty,

– nogi powinny całymi stopami dotykać podłoża i być ugięte w kolanach pod kątem 90 stopni,

– ręce swobodnie oparte na blacie i ugięte pod kątem 90 stopni,

– łokcie nie powinny leżeć na stole, ale nieco wystawać poza jego brzeg,

– głowa powinna być nieznacznie pochylona nad stołem, odległość oczu od końca przyboru pisarskiego powinna wynosić 30–35 cm.

Nieprawidłowe są:

– brak stabilnej pozycji na krześle, np. siedzenie na skraju krzesła, stopy bez podparcia na podłodze, nadmierne ruchy ciała;

– usytuowanie w niewłaściwej odległości od stolika (w zbyt małej – z opieraniem się tułowiem o stolik i skrępowanie ruchów rąk, zbyt dużej – wymagającej nadmiernego prostowania rąk, bądź pochylenia ciała do przodu, uniemożliwiającej oparcie przedramienia o stolik);

– nadmierne pochylenie lub odchylenie tułowia do tyłu, skręcenie lub odchylenie tułowia w bok;

– nadmierne pochylenie głowy, odchylenie lub skręcenie jej w bok.

Co wówczas robić

Jeżeli stwierdzimy nieprawidłowości w tym obszarze możemy:

dostosować wysokość krzesła i stołu/biurka do wzrostu dziecka;

zmienić kąt nachylenia blatu roboczego, wykorzystać regulowane podstawki;

zastosować podnóżki;

odpowiednio doświetlić pole pracy;

siadać naprzeciwko dziecka, prowokować do symetrycznych zachowań – do patrzenia/sięgania po przedmioty z mniej lubianej strony;

dociążyć uda poduszką sensoryczną;

umieścić poduszkę w kształcie klina na wysokości kręgosłupa lędźwiowego.

Pamiętajmy, że praca stolikowa musi być przerywana ćwiczeniami angażującymi duże partii mięśni.

Aby poprawnie ocenić poziom grafomotoryki oprócz postawy ciała określamy:

rękę wiodącą, jaki jest jej układ i ruch, aktywność ręki pomocniczej oraz współpracę rąk;

oceniamy położenie kartki/zeszytu względem osi ciała i krawędzi stołu;

sposób trzymania narzędzia pisarskiego;

tempo czynności grafomotorycznych.

Starsze dzieci dopytujemy o samopoczucie podczas pisania czy rysowania.

Aby skutecznie korygować nieprawidłowości, a zakłócenia procesu czynności grafomotorycznych nie utrwalały się – nasze spostrzeżenia przedstawiamy rodzicom, konsultujemy je ze specjalistami, np. rehabilitantami i terapeutami integracji sensorycznej, systematycznie i konsekwentnie przestrzegamy wspólnych ustaleń.

Sukces będzie połączeniem kompetencji wielu wielu osób.